Kiyomizu-dera temple

Nhật Bản từ lâu đã được cả thế giới biết đến như một đất nước văn minh, giàu sức sống, kinh tế phát triển và có một nền văn hóa vô cùng độc đáo. Nhờ tác phong làm việc vô cùng chặt chẽ và kỉ luật cao nên Nhật Bản đã hồi sinh từ đống tro tàn, chuyển mình vươn lên trở thành cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới chỉ trong một thời gian ngắn. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ để các bạn thực tập sinh Việt Nam mong muốn được đi lao động sang Nhật.

Bài biết dưới đây sẽ đem đến cho những thực tập sinh có mong muốn đi lao động ở Nhật Bản một cái nhìn toàn diện về những vấn đề mà người Nhật hiện đang phải đối mặt. Nhiều thấy cô giáo, các nhà nghiên cứu người Nhật khi trò chuyện thân tình với người Việt đã nói nửa đùa nửa thật rằng: “Tôi rất yêu mến Việt Nam nên vì thế Việt Nam làm sao đừng trở thành như thế”.

Nhật Bản dưới góc nhìn của thực tập sinh Việt Nam
Nhật Bản dưới góc nhìn của thực tập sinh Việt Nam
1. Già hóa dân số (tiếng Nhật gọi là 高齢化、少子化)

Dân số của nước Nhật đang ngày  một già hóa. Biểu hiện rõ ràng nhất của vấn đề này đó chính là việc tỷ lệ  sinh tại Nhật đang ngày một     suy giảm trong khi tỷ lệ người già tại Nhật lại ngày một tăng lên. Thật chất, vấn đề này đã xuất hiện tại Nhật từ khá lâu và đang ngày một trầm trọng hơn. Vấn đề này đã gây ra khá nhiều hệ lụy và tạo nên một vòng luẩn quẩn: thiếu lao động, gia tăng gánh nặng tiền lương hưu, phúc lợi xã hội, suy giảm sức mua dẫn đến sự trì trệ của nền kinh tế, hoang phế hóa các khu dân cư, đặt áp lực lên các thiết chế xã hội phải thích ứng với …người già. Một hệ lụy rõ ràng nhất của vấn đề già hóa dân số tại Nhật đó là việc Nhật Bản hiện phải sử dụng lực lượng lao động nước ngoài để bù đắp sự thiếu hụt lực lượng lao động trẻ của nước này. Hiện Nhật Bản vẫn đang bàn thảo về chính sách nhập cư để “Hoa Kỳ Hóa”. Tuy nhiên, chính sách này hiện vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Hiện tại Nhật rất nhiều trường học đã phải đóng cửa vì thiếu học sinh.

Nhật Bản hiện vẫn đang khá lúng túng trong việc giải quyết vấn đề này. Vì muốn giải quyết vấn đề già hóa dân số cần có những chính sách liên hoàn, hệ thống và có hiệu quả lâu dài.

2. “Quá mật hóa” và “hoang phế hóa” (過密問題、過疎問題)

Chúng ta có thể hiểu cụm từ “Quá mật hóa” đơn giản là hiện tượng dân số tập trung mạnh và nhanh với một số lượng lớn ở các đô thị. “Quá mật hóa” mang đến hàng loạt hệ lụy về kinh tế, xã hội và môi trường cho các khu vực đô thị lớn.

Ngược lại với “Quá mật hóa” đó là “hoang phế hóa”. “Hoang phế hóa” là hiện tượng dân số tại một địa phương nào đó bị suy giảm mạnh. Hiện tượng này dẫn  đến các chức năng kinh tế, xã hội của địa phương đó bị trì trệ và dần rơi vào khủng hoảng.

Hai hiện tượng này đều có sự liên quan chặt chẽ tới những chính sách phát triển kinh tế vĩ mô cũng như kế hoạch đô thị. Việc dân cư vùng nông thôn ồ ạt đổ về thành phố kiếm sống sẽ tại nên hai hượng tượng này.

3. “Xã hội vô duyên” (無縁社会)

Hiện tượng “xã hội vô duyên” tại Nhật là hiện tượng các hộ độc thân ngày một gia tăng lên và mối quan hệ giữa con người với con người trong xã hội này ngày một trở nên hời hợt. Thuật ngữ “xã hội vô duyên” được sử dụng lần đầu trong chương trình truyền hình của đài NHK năm 2010 trong đó từ “duyên” được sử dụng với nghĩa chỉ sợi dây liên hệ giữa người và người.

Hiện tượng này có sự liên hệ mật thiết với hiện tượng kết hôn muộn và già hóa dân số. Chính nhịp sống xã hội công nghiệp và lối sống hiện đại của Nhật Bản là yếu tố góp phần tạo nên hiện tượng này.

Theo như Ozaki Mugen nhận định: “công nghiệp hóa” và “cá nhân hóa” là hai dòng chảy cơ bản trong xã hội Nhật từ thời cận đại đến nay.

Tuy nhiên, cũng chính trong dòng chảy đó, các mối quan hệ giữa con người với con người đang ngày càng trở nên mỏng đi và bị vây bởi sự cô độc. Mối quan hệ giữa những thành viên trong gia đình cũng dần bị phá vỡ khi mà con cái không còn sống chung với cha mẹ khi đã trưởng thành. Các chức năng kinh tế, giáo dục, tôn giáo của một gia đình cũng dần chuyển sang cho những tổ chức khác. Những  sự khó khăn của nền kinh tế, sự sụp đỗ của chế độ tuyển dụng suốt đời, sự bảo vệ thông tin, quyền riêng tư cá nhân một cách nghiêm ngặt đã tạo nên những mối quan hệ khách sáo và xa cách.

Có thể nói hiện tượng “xã hội vô duyên” là thủ phạm trực tiếp tại nên nạn tự sát. (theo thống kê Nhật Bản có 3 vạn người tự sát mỗi năm). Nếu chúng ta theo dõi truyền hình Nhật thì chúng ta sẽ dễ dàng nhận thấy khá nhiều những trường hợp tự sát ở Nhật nguyên nhân là do trong lúc khó khăn thiếu người đồng cảm và chia sẻ.

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here